एक न बोललेली वेदना
“मला Doctor नाही बनायचं… Engineer पण नाही.”
हे वाक्य बोलण्याची हिंमत आज किती मुलांमध्ये आहे?
आणि जरी कोणी बोललं, तरी ते ऐकून घेण्याची तयारी किती पालकांमध्ये आहे?
आजची पिढी एका अदृश्य Doctor–Engineer Matrix मध्ये अडकली आहे.
हे Matrix दिसत नाही, पण ते निर्णय घेते. ते स्वप्नं ठरवते, भीती निर्माण करते आणि यशाची एकच व्याख्या शिकवते.
पण प्रश्न एकच आहे —
या Matrix मध्ये अडकलेली पिढी, दोष नेमका कोणाचा?
Doctor–Engineer Matrix म्हणजे काय? Matrix म्हणजे जबरदस्ती नाही, तर मानसिक साचा. जिथे लहानपणापासून मुलांना हेच शिकवलं जातं की—
जास्त मार्क्स = यश
Science = हुशार
Doctor / Engineer = सुरक्षित भविष्य
पर्याय असतात, पण ते “Risky” म्हणून बाजूला ठेवले जातात. हळूहळू मुलं स्वतःचा विचार करायचं थांबवतात… आणि फक्त अपेक्षा पूर्ण करायला शिकतात.
विद्यार्थी – स्वप्नं, दबाव आणि गोंधळ
स्वतःची ओळख हरवणारी पिढी
आजचा विद्यार्थी आळशी नाही,
तो गोंधळलेला आहे.
मला काय आवडतं? मी यात खरंच चांगला आहे का? अपयशी ठरलो तर काय होईल?
हे प्रश्न त्याच्या मनात आहेत, पण उत्तर शोधायला कोणी शिकवत नाही.
स्वप्नं असतात…पण ती “Practical नाहीत” म्हणून दाबली जातात.
मानसिक आरोग्य– नबोललेली लढाई
आजची स्पर्धा फक्त परीक्षेची नाही,
ती तुलना, अपेक्षा आणि भीतीची आहे.
कमी मार्क्स म्हणजे कमी किंमत
इतर पुढे जातायत, मी मागे राहतोय
पालक निराश होतील ही भीती
आणि या सगळ्यात, विद्यार्थी हळूहळू
स्वतःपासून दूर जातो.
पालक – प्रेम, भीती आणि समाज
“आम्ही जे भोगलं ते तुम्ही भोगू नये”
पालक चुकीचे नसतात.
ते फक्त घाबरलेले असतात.
माझ्या मुलाचं भविष्य सुरक्षित राहावं
समाजात मान मिळावा
अपयशाची वेळ येऊ नये
पण कधी कधी, या भीतीपोटी मुलांवर आपलीच स्वप्नं लादली जातात.
पालक चुकतायत का? की व्यवस्था?
खरं तर दोष एका व्यक्तीचा नाही. पालकांकडे नवीन करिअरची माहिती नाही,समाज वेगळा मार्ग स्वीकारणाऱ्याला स्वीकारत नाही. शिक्षणपद्धती एकसारखीच वाट दाखवते
आणि मग मुलाला “ऐकणं” राहून जाते.
दोष कोणाचा?
हा प्रश्न दोष देण्यासाठी नाही,
तर जाणीव करून देण्यासाठी आहे.
विद्यार्थी दोषी नाही — तो शिकतोय
पालक दोषी नाही — ते घाबरलेले आहेत
समाज दोषी आहे — कारण तो यश मोजतो
व्यवस्था दोषी आहे — कारण ती पर्याय शिकवत नाही
खरं तर,
आपण सगळेच या Matrix चा भाग झालो आहोत.
Matrix मधून बाहेर कसं पडायचं?
विद्यार्थ्यानी
स्वतःची आवड ओळखा
प्रश्न विचारायला घाबरू नका
अपयश म्हणजे शेवट नाही, तो अनुभव आहे
पालकांसाठी
मुलांचं ऐका, तुलना थांबवा
“माझं मूल आनंदी आहे का?” हा प्रश्न विचारा
यशापेक्षा समाधान महत्त्वाचं आहे
यशाची नवी व्याख्या
यश म्हणजे फक्त Doctor किंवा Engineer होणं नाही.
यश म्हणजे—
स्वतःच्या क्षमतेवर विश्वास,आनंदाने काम करणं, मानसिक शांतता, स्वतःचा मार्ग निवडण्याचं स्वातंत्र्य.
ही लढाई मुलांविरुद्ध नाही
ही लढाई Doctor–Engineer विरुद्ध नाही.
ही लढाई निवडीच्या स्वातंत्र्यासाठी आहे.
मुलं प्रोजेक्ट नाहीत,
ती माणसं आहेत.
आणि प्रत्येक माणसाचा मार्ग वेगळा असतो.
चला संवाद सुरू करूया
मी डॉ. अजय दरेकर गेले 21 वर्ष विद्यार्थी विकास क्षेत्रात कार्यरत आहे —
मी विद्यार्थ्यांशी, पालकांशी आणि तरुणांशी
करिअर, मानसिक आरोग्य आणि जीवनदृष्टीवर संवाद साधतो.
जर तुम्हालाही वाटत असेल की
Doctor–Engineer च्या Matrix पलीकडे जाऊन
मुलांनी स्वतःचा मार्ग शोधायला हवा,
👉 तर माझ्या कम्युनिटीचा भाग व्हा:
🔗 https://chat.whatsapp.com/Lie0JO1zDtvDnLSUbJH47Z
इथे आपण
खुलेपणाने प्रश्न विचारतो
अनुभव शेअर करतो
आणि एकमेकांना समजून घेतो
Matrix तोडायला एकटं नाही, एकत्र उभं राहूया.